Hiragana ひらがな là một trong ba hệ chữ dùng ở Nhật Bản, cùng với kanji (chữ Hán) và katakana. Hiragana là chữ phiên âm tiếng Nhật, mỗi chữ đứng cho một âm tiết. Người ta thường dùng chúng để viết từ gốc Nhật, đuôi lịch sự, trợ từ và những cách diễn đạt theo âm.
Mục lục
Hiragana ra đời từ thời Heian ở Nhật Bản (794-1185). Lúc ấy, phụ nữ trong triều đình dùng chữ Hán để viết tiếng nói hằng ngày, nhưng những chữ này khó đọc với người không thông thạo tiếng Hán. Hiragana được tạo ra để ai cũng có thể đọc và viết tiếng Nhật.
Hiragana gồm 46 chữ, mỗi chữ đứng cho một âm tiết tiếng Nhật. Chúng bắt nguồn từ kanji được giản lược đến dạng đơn giản nhất, rồi chuyển thành ký hiệu của âm thanh thay vì ý nghĩa. Hiragana thường được viết nhỏ và hay đi kèm kanji khi viết từ tiếng Nhật.
Hiragana gồm 46 chữ âm tiết. Vì từ tiếng Nhật được viết bằng cách ghép kana, hãy xem một từ được tạo thành như thế nào.
Cấu tạo
(cá)
Từ «cá» (sakana): mỗi hiragana さ (sa), か (ka) và な (na) là một âm tiết, ghép lại thành さかな.
Gojūon (五十音, nghĩa đen là «năm mươi âm») là nền tảng của hệ chữ kana tiếng Nhật (hiragana và katakana). Đó là một bảng: hàng xếp theo nguyên âm (a, i, u, e, o), cột xếp theo phụ âm (k, s, t, n, h, v.v.). Dù có tên như vậy, không có đúng năm mươi âm, vì tiếng Nhật đã đổi (một số âm cũ đã mất hoặc trở nên hiếm). Bảng gojūon rất quan trọng khi học, vì nó xếp bảng chữ âm tiết theo cách hợp lý và dễ nhớ.
Dakuon (だくおん, «âm hữu thanh») là kana được thêm hai dấu nhỏ (dakuten), cho biết phụ âm đọc vang hơn (ví dụ か → が, さ → ざ, た → だ, v.v.). Handakuon (はんだくおん, «âm bán hữu thanh») chỉ dùng cho hàng h, chuyển thành p bằng một vòng tròn nhỏ (handakuten) thay vì hai nét (は → ぱ, ひ → ぴ, ふ → ぷ, へ → ぺ, ほ → ぽ). Thêm các dấu này sẽ đổi cách đọc phụ âm, và đó là phần không thể thiếu để đọc và viết tiếng Nhật cho đúng.
拗音 (yōon, «âm rút gọn») là tổ hợp hiragana (hoặc katakana) kết thúc bằng -i (ví dụ き, し, ち…) với ゃ, ゅ hoặc ょ viết nhỏ, nhập lại thành một âm như きゃ (kya), しゃ (sha), ちゃ (cha), v.v. Cách rút này làm hệ âm tiếng Nhật phong phú hơn. Nhìn trên chữ, ゃ, ゅ hoặc ょ được viết nhỏ hơn, và khi nói ta phát âm chúng thành một âm tiết, không phải hai âm riêng.
Ngoài bảng gojūon, hiragana còn có dạng và vai trò riêng khi đi cùng kanji — nhất là okurigana và furigana.
Tsu nhỏ っ nhân đôi phụ âm theo sau, tạo một khoảng dừng ngắn (sokuon). Khác với ッ của katakana, nó được dùng trong từ gốc Nhật.
Trong hiragana, nguyên âm dài được viết bằng cách thêm một kana nguyên âm — không dùng ー (dấu này chủ yếu thuộc katakana). Cùng một nguyên âm, hoặc う/お sau âm o, sẽ kéo dài âm.
Một số hiragana là trợ từ ngữ pháp, và khi dùng như vậy chúng được đọc khác giá trị gojūon thông thường.
Đọc wa khi là trợ từ chủ đề (không đọc ha)
わたしはがくせいです
Đọc o khi là trợ từ tân ngữ (không đọc wo)
みずをのむ
Đọc e khi là trợ từ hướng (không đọc he)
にほんへいく
Khi đã biết hiragana, bạn sẽ luôn thấy chúng đi cạnh kanji. Okurigana và furigana là hai cách chính hiragana giúp bạn đọc tiếng Nhật.
Okurigana là hiragana viết sau kanji để hoàn thiện cách đọc của từ — nhất là đuôi động từ, tính từ và danh từ. Chúng thuộc chính tả chuẩn, và giúp phân biệt những từ dùng chung một kanji.
Cấu tạo
taberu · ăn
Furigana là hiragana nhỏ đặt phía trên kanji (hoặc bên cạnh, khi viết dọc) để chỉ cách đọc. Chúng không thay kanji — chúng chỉ dẫn phát âm, nhất là với chữ hiếm hoặc khó.
Hướng dẫn cách đọc
漢字
kanji · Chữ Hán
日本語
nihongo · Tiếng Nhật
Okurigana và furigana — khác nhau ở đâu?
Okurigana
Viết sau kanji · thuộc chính tả chính thức · cho thấy biến tố và ranh giới từ.
Furigana
Viết phía trên kanji · chỉ để hỗ trợ đọc · thường nhỏ hơn · có thể ẩn trong văn bản nâng cao.
Học đọc và viết từng chữ theo lộ trình tăng dần, để bạn nắm chắc chữ viết tiếng Nhật.
Luyện từng hiragana đã học bằng thẻ ghi nhớ, trò chơi trí nhớ và bài tập đọc từ.
Ngoài ra còn thứ tự nét, cách phát âm, phiếu tập viết (dành cho thành viên), cùng bảng tóm tắt, hình nền và nhiều thứ khác.
Học đọc và viết hiragana ngay
Tiếng Nhật
Tiếng Hàn
This website uses cookies