Teken voor een lange klinker (ー)
De chōonpu ー verlengt de voorgaande klinker. Hij wordt vooral in katakana gebruikt om lange klinkers in vreemde woorden te schrijven.
Katakana カタカナ is een Japans schrift voor woorden van buitenlandse oorsprong, buitenlandse eigennamen, klanknabootsingen en diergeluiden. Katakana is een van de drie Japanse schriftsystemen, naast hiragana en kanji.
Inhoud
Katakana ontstond in Japan in de 9e eeuw, oorspronkelijk om boeddhistische teksten uit China makkelijker te lezen. Het gebruik is in de loop van de tijd veranderd: katakana dient nu voor vreemde woorden en klanken die geen equivalent hebben in hiragana of kanji.
Ook katakana bestaat uit 46 tekens, elk voor een Japanse lettergreep. De tekens lijken op hiragana, maar de strepen zijn hoekiger en rechter. Katakana wordt vaak groot geschreven, om een woord te laten opvallen of een tekst een moderne, westerse uitstraling te geven.
Katakana wordt vooral voor vreemde woorden gebruikt, maar heeft voor Japanners ook een culturele en emotionele lading. De tekens drukken vaak enthousiasme, verrassing en moderniteit uit, en horen bij de Japanse populaire cultuur.
Katakana bestaat uit 46 lettergreeptekens met dezelfde klanken als hiragana. Vreemde woorden schrijf je in katakana. Zo wordt een woord opgebouwd.
Opbouw
(koffie)
Het woord « koffie » (kōhī): コ (ko) en ヒ (hi) zijn lettergrepen; het teken ー verlengt de voorgaande klinker tot コーヒー.
De gojūon (五十音, letterlijk „vijftig klanken”) vormen de basis van het Japanse kana-schrift (hiragana en katakana). Ze staan in een tabel met de klinkers in de kolommen (a, i, u, e, o) en de medeklinkers in de rijen (k, s, t, n, h, enzovoort). Ondanks de naam zijn het er niet precies vijftig, door de ontwikkeling van het Japans: sommige oudere klanken zijn verdwenen of zeldzaam geworden. De gojūon-tabel is onmisbaar bij het leren van de taal, omdat die het lettergrepenalfabet logisch en makkelijk te onthouden ordent.
Dakuon (だくおん, „stemhebbende klanken”) zijn kana met twee kleine streepjes (dakuten). Die geven aan dat de medeklinker voller klinkt (bijvoorbeeld か → が, さ → ざ, た → だ, enzovoort). Handakuon (はんだくおん, „halfstemhebbende klanken”) gelden alleen voor de h-reeks, die een p wordt met een cirkeltje (handakuten) in plaats van twee streepjes (は → ぱ, ひ → ぴ, ふ → ぷ, へ → ぺ, ほ → ぽ). Die tekens veranderen de uitspraak van de medeklinker, en die verschuivingen zijn essentieel om Japans correct te lezen en te schrijven.
De 拗音 (yōon, samengetrokken klanken) zijn combinaties van hiragana (of katakana) op -i (bijvoorbeeld き, し, ち…) met een kleine ゃ, ゅ of ょ. Ze smelten samen tot één klank, zoals きゃ (kya), しゃ (sha), ちゃ (cha), enzovoort. Die samentrekking maakt het Japanse klanksysteem rijker. De kleine ゃ, ゅ of ょ wordt kleiner geschreven, en in de uitspraak is het één lettergreep, niet twee aparte klanken.
Buiten de gojūon-tabel gebruikt katakana een paar tekens die onmisbaar zijn bij het lezen van vreemde woorden.
De chōonpu ー verlengt de voorgaande klinker. Hij wordt vooral in katakana gebruikt om lange klinkers in vreemde woorden te schrijven.
De kleine tsu ッ verdubbelt de volgende medeklinker en zorgt voor een korte pauze. Hij wordt kleiner geschreven dan gewone katakana.
Extra kanacombinaties schrijven klanken die in het Japans zelf niet bestaan, zoals v (ヴ), fa (ファ), ti (ティ) of du (ドゥ).
De nakaten ・ scheidt woorden in een katakana-uitdrukking en vervangt vaak de spatie in vreemde uitdrukkingen of samenstellingen.
We hebben het katakana-lettergrepenschrift opgedeeld in meerdere lessen, zodat je elk teken leert lezen en schrijven.
Oefen elke geleerde katakana met flitskaarten, geheugenspellen en leesoefeningen.
En ook: streekvolgorde, uitspraak en schrijfbladen (voor leden). Plus overzichtstabellen, achtergronden en nog veel meer.
Leer nu katakana lezen en schrijven
Buitenlandse voor- en achternamen schrijf je in katakana. Zoek in de tabel hieronder elke lettergreep en klik de tekens aan om je naam te maken.
Klik een teken aan om het aan je naam toe te voegen.
Stemhebbend en halfstemhebbend
Handige tekens
Vreemde klanken (f, v, x…)
Het Japans heeft van zichzelf geen f, v of x. Deze combinaties gebruik je voor buitenlandse namen en leenwoorden.
f — Gebruik ファ, フィ, フェ, フォ (fu + kleine klinker). Voorbeeld: Felix → フェリックス
v — Gebruik ヴァ, ヴィ, ヴェ, ヴォ of ヴ. Voorbeeld: Victor → ヴィクター
x — Meestal geschreven als クス (ks). Voorbeeld: Alex → アレックス, Max → マックス
Voorbeeld
Buitenlandse voor- en achternamen schrijf je in katakana, bijvoorbeeld セドリック (sedorikku) voor 'Cédric'.
セドリック
se · do · ri · kku
Meer voorbeelden
フェリックス (Felix)
アレックス (Alex)
ヴィクトリア (Victoria)
Tip: hak je naam in Japanse lettergrepen (bijv. „Cédric” → se-do-ri-kku) en zoek elke klank in de tabel.