Leergids
Hiragana

hiragana

Hiragana ひらがな is een van de drie schriftsystemen die in Japan worden gebruikt, naast kanji (Chinese karakters) en katakana. Hiragana zijn Japanse klanktekens die lettergrepen weergeven. Ze worden vaak gebruikt voor Japanse woorden, beleefdheidsuitgangen, grammaticale partikels en klankweergaven.

ひらがな

Inleiding

Hiragana ontstond in de Heian-periode in Japan (794-1185). Vrouwen aan het keizerlijk hof gebruikten toen Chinese karakters om hun eigen taal te schrijven, maar die tekens waren moeilijk te lezen voor wie het Chinees niet beheerste. Zo ontstond hiragana, zodat iedereen Japans kon lezen en schrijven.

Hiragana bestaat uit 46 tekens, elk voor een Japanse lettergreep. De tekens komen van vereenvoudigde kanji, teruggebracht tot hun eenvoudigste vorm en omgevormd tot klanken in plaats van ideeën. Hiragana worden meestal klein geschreven en vaak samen met kanji gebruikt om Japanse woorden te schrijven.

Hoe werkt het?

Hiragana bestaat uit 46 lettergreeptekens. Japanse woorden schrijf je door kana aan elkaar te rijgen. Zo wordt een woord opgebouwd.

Opbouw

さかな

(vis)

さ Lettergreep (sa)
+
か Lettergreep (ka)
+
な Lettergreep (na)
=
さかな vis

Het woord « vis » (sakana): elke hiragana さ (sa), か (ka) en な (na) is één lettergreep. Samen vormen ze さかな.

  1. Elke kana staat voor één lettergreep (een medeklinker + klinker, of alleen een klinker zoals あ / ア)
  2. Japanse woorden schrijf je door kana van links naar rechts aan elkaar te rijgen
  3. Een kleine ゃ, ゅ of ょ vormt samen met een kana op -i één samengetrokken lettergreep (bijv. き + ゃ = きゃ)
  4. Dakuten (゛) en handakuten (゜) veranderen de medeklinker van bepaalde kana (bijv. か → が, は → ぱ)

Lettergrepenschrift

Basislettergrepen
ごじゅうおん

De gojūon (五十音, letterlijk „vijftig klanken”) vormen de basis van het Japanse kana-schrift (hiragana en katakana). Ze staan in een tabel met de klinkers in de kolommen (a, i, u, e, o) en de medeklinkers in de rijen (k, s, t, n, h, enzovoort). Ondanks de naam zijn het er niet precies vijftig, door de ontwikkeling van het Japans: sommige oudere klanken zijn verdwenen of zeldzaam geworden. De gojūon-tabel is onmisbaar bij het leren van de taal, omdat die het lettergrepenalfabet logisch en makkelijk te onthouden ordent.

あ a
い i
う u
え e
お o
か ka
き ki
く ku
け ke
こ ko
さ sa
し shi
す su
せ se
そ so
た ta
ち chi
つ tsu
て te
と to
な na
に ni
ぬ nu
ね ne
の no
は ha
ひ hi
ふ fu
へ he
ほ ho
ま ma
み mi
む mu
め me
も mo
や ya
ゆ yu
よ yo
ら ra
り ri
る ru
れ re
ろ ro
わ wa
を wo
ん n

Klankvarianten
だくおん・はんだくおん

Dakuon (だくおん, „stemhebbende klanken”) zijn kana met twee kleine streepjes (dakuten). Die geven aan dat de medeklinker voller klinkt (bijvoorbeeld か → が, さ → ざ, た → だ, enzovoort). Handakuon (はんだくおん, „halfstemhebbende klanken”) gelden alleen voor de h-reeks, die een p wordt met een cirkeltje (handakuten) in plaats van twee streepjes (は → ぱ, ひ → ぴ, ふ → ぷ, へ → ぺ, ほ → ぽ). Die tekens veranderen de uitspraak van de medeklinker, en die verschuivingen zijn essentieel om Japans correct te lezen en te schrijven.

が ga
ぎ gi
ぐ gu
げ ge
ご go
ざ za
じ ji
ず zu
ぜ ze
ぞ zo
だ da
ぢ ji
づ zu
で de
ど do
ば ba
び bi
ぶ bu
べ be
ぼ bo
ぱ pa
ぴ pi
ぷ pu
ぺ pe
ぽ po

Samengetrokken klanken
ようおん

De 拗音 (yōon, samengetrokken klanken) zijn combinaties van hiragana (of katakana) op -i (bijvoorbeeld き, し, ち…) met een kleine ゃ, ゅ of ょ. Ze smelten samen tot één klank, zoals きゃ (kya), しゃ (sha), ちゃ (cha), enzovoort. Die samentrekking maakt het Japanse klanksysteem rijker. De kleine ゃ, ゅ of ょ wordt kleiner geschreven, en in de uitspraak is het één lettergreep, niet twee aparte klanken.

きゃ kya
きゅ kyu
きょ kyo
しゃ sha
しゅ shu
しょ sho
ちゃ cha
ちゅ chu
ちょ cho
にゃ nya
にゅ nyu
にょ nyo
ひゃ hya
ひゅ hyu
ひょ hyo
みゃ mya
みゅ myu
みょ myo
りゃ rya
りゅ ryu
りょ ryo
ぎゃ gya
ぎゅ gyu
ぎょ gyo
じゃ ja
じゅ ju
じょ jo
ぢゃ ja
ぢゅ ju
ぢょ jo
びゃ bya
びゅ byu
びょ byo
ぴゃ pya
ぴゅ pyu
ぴょ pyo

Bijzonderheden van hiragana
ひらがなの特徴

Buiten de gojūon-tabel heeft hiragana speciale vormen en rollen in combinatie met kanji, vooral okurigana en furigana.

っ

Kleine tsu (っ)

De kleine tsu っ verdubbelt de volgende medeklinker en zorgt voor een korte pauze (sokuon). Anders dan de katakana ッ gebruik je hem in Japanse woorden.

がっこう gakkō · school
きって kitte · postzegel
おお
とう

Lange klinkers

In hiragana schrijf je lange klinkers met een extra klinker-kana, niet met ー (dat vooral bij katakana hoort). Dezelfde klinker, of う/お na een o-klank, verlengt de klank.

おとうさん otōsan · vader
おおきい ōkii · groot
は
を
へ

Partikels met een speciale lezing

Sommige hiragana zijn grammaticale partikels en worden dan anders gelezen dan hun gewone gojūon-waarde.

は

Lees wa als themapartikel (niet ha)

わたしはがくせいです

を

Lees o als objectpartikel (niet wo)

みずをのむ

へ

Lees e als richtingspartikel (niet he)

にほんへいく

Okurigana en furigana: hiragana bij kanji

Zodra je hiragana kent, zie je ze voortdurend naast kanji. Okurigana en furigana zijn de twee belangrijkste manieren waarop hiragana je helpt Japans te lezen.

Okurigana (送り仮名)

Okurigana zijn hiragana die na een kanji staan en de lezing van een woord afmaken, vooral uitgangen van werkwoorden, bijvoeglijke naamwoorden en zelfstandige naamwoorden. Ze horen bij de officiële spelling en helpen woorden met dezelfde kanji uit elkaar te houden.

Opbouw

食べる

taberu · eten

食 Kanji
+
べる Okurigana
=
食べる taberu
  • De kanji 食 draagt de kernbetekenis „eten”; べる maakt de werkwoordsvorm af.
  • Andere voorbeelden: 大きい (ōkii), 静か (shizuka), 読みます (yomimasu).
  • Okurigana maken de lezing duidelijk: 計る / 測る / 量る (allemaal はかる, maar met andere kanji en okurigana).
Furigana (振り仮名)

Furigana zijn kleine hiragana boven (of naast, bij verticaal schrift) kanji, die laten zien hoe je ze leest. Ze vervangen de kanji niet: ze helpen bij de uitspraak, vooral bij zeldzame of moeilijke tekens.

Leeshulp

漢かん字じ

kanji · Chinese karakters

日に本ほん語ご

nihongo · Japanse taal

  • Gebruikelijk in kinderboeken, leerboeken, manga en kranten.
  • In Langasia kun je in je profielinstellingen furigana boven kanji aanzetten.
  • Anders dan okurigana is furigana een leeshulp: die mag weg zodra je de kanji kent.

Okurigana of furigana: wat is het verschil?

Okurigana

Geschreven na kanji · onderdeel van de officiële spelling · toont vervoeging en woordgrenzen.

Furigana

Geschreven boven kanji · alleen een leeshulp · vaak kleiner · kan verborgen worden in gevorderde teksten.

Een cursus nodig?
Hiragana leren

Stapsgewijze les

Leer elk teken lezen en schrijven in een stapsgewijs traject, zodat je het Japanse schrift echt onder de knie krijgt.

Praktische oefening

Oefen elke geleerde hiragana met flitskaarten, geheugenspellen en leesoefeningen.

Nog meer

En ook: streekvolgorde, uitspraak en schrijfbladen (voor leden). Plus overzichtstabellen, achtergronden en nog veel meer.


Leer nu hiragana lezen en schrijven